آشنایی با پخش کننده ویدئوی Xine
امروزه مصارف چند رسانهای یکی از امور مهم کاربردی کامپیوتر است. امروز کمتر کسی است که نخواهد با استفاده از کامپیوتر خود دیسکهای VCD یا DVD را تماشا کند. نرمافزارهایی که این امر را انجام میدهند همان پخشکنندههای ویدئو هستند.
پخش کنندههای ویدئوی زیادی برای سیستمعامل گنو/لینوکس وجود دارند که بدون اغراق میتوان Xine (زاین) را قویترین این پخش کنندهها نامید. در این مقاله سعی بر آن است که شما را اندکی با قابلیتهای این پخش کننده قدرتمند و حرفهای آشنا کنیم.
نصب Xine
بطور معمول ممکن است اصلا نیازی به نصب آن نداشته باشید. زیرا امروزه Xine را میتوان بر روی اکثر توزیعهای لینوکس پیدا کرد. در صورتی که به هر دلیل نیاز داشتید آنرا نصب نمایید (مانند ردهت ۹) میتوانید بستههای آنرا از آدرس http://xinehq.de یا http://xine.sf.net دریافت، کامپایل و نصب نمایید. Xine از دوبخش اصلی تشکیل شده است. ۱) کتابخانه Xine یا libxine و ۲) رابط کاربر Xine یا xine-ui. سایت رسمی Xine بستههای rpm این پخش کننده را ارائه نمیکند. برای دریافت بستههای rpm آن کافی است به این آدرس مراجعه نمایید. در مواردی که بسته rpm این پخش کننده را دریافت میکنید، ابتدا باید بسته libxine و سپس بسته xine-ui را نصب نمایید. در صورتی که از دبیان یا توزیعهای مبتنی بر دبیان استفاده میکنید، کار شما بسیار آسان خواهد بود. کافی است دستور apt-get install xine-ui را صادر نمایید. تمامی بستههای مورد نیاز بطور خودکار نصب خواهند شد.
Xine فراتر از یک پخش کننده ساده
Xine را میتوان علاوه بر یک پخش کننده قدرتمند VCD و DVD به عنوان یک MPEG2 Decoder فرکانسهای ماهوارهای نیز بکار گرفت. در صورتی که کارت DVB شما فاقد قابلیت سختافزاری MPEG2 Encoding است، لازم نیست مگران باشید. Xine این کار را برایتان انجام میدهد. علاوه بر این Xine را میتوانید به عنوان یک گیرنده سیگنالهای تلویزیون آنالوگ نیز بکار بگیرید. البته ما در این مقاله تنها قابلیتهای ویدئویی Xine را بررسی خواهیم کرد.
اجرای Xine
پس از اینکه نصب Xine به اتمام رسید، با استفاده از دستور xine خواهید توانست آنرا از خط فرمان یا محیط X اجرا نمایید. هنگامی که Xine اجرا شود، شما پنجره رابط کاربر و پنجره خروجی تصویر آنرا مشاهده خواهید نمود. تصویر شماره ۱ رابط کاربر Xine را نمایش میدهد. در صورتی که رابط کاربر به نمایش در نیامد کافی است کلید g را فشار دهید تا رابط کاربر یا gui برنامه Xine برای شما به نمایش در آید. کار کردن با رابط کاربری Xine بسیار آسان و مشابه سایر پخش کنندهها میباشد.
برای بازکردن فایلهای صوتی/تصویری کاقی است کلیدهای Ctrl+O را فشار دهید تا پنجره انتخاب فایل باز شود. جهت پخش VCD یا DVD کافی است دیسک را در درایو قرار داده و سپس روی دگمههای DVD/VCD کلیک کنید. برای تنظیم روشنایی روی دگمه Control که در بالای دگمه Setup (که آیکون آن به شکل یک آچار است) کلیک کنید. برای شروع پخش/توقف و... نیز میتوانید از دگمههای موجود روی رابط کاربری استفاده نمایید.
Xine امکان انجام تنظیمات بسیار گسترده و پیچیدهای را روی برنامه فراهم ساخته است که میتوانید آنها را در پنجره Setup (تصویر شماره ۲) مشاهده نمایید.
Xine یک پخش کننده با قابلیتهای کمنظیر
یکی از قابلیتهای بسیار خوب Xine وجود کلیدهای میانبر بسیار فراوان برای انجام امور مختلف است که شما را از ماوس بینیاز میکند. همانطور که در بالا نیز اشاره کردم، Xine امکان انجام اموری بسیار گسترده و حرفهای را فراهم میکند که حتی در نرمافزارهای تجاری نیز آنها را کمتر مشاهده میکنیم. برخی از این قابلیتها عبارتند از:
۱) امکان بزرگنمایی و کوچکنمایی افقی/عمودی تصویر که با کلیدهای زیر امکانپذیر است:
- بزرگنمایی کلید z
- بزرگنمایی عمودی کلیدهای alt+z
- بزرگنمایی افقی کلیدهای ctrl+z
- کوچکنمایی کلیدهای shift+z
- کوچکنمایی عمودی کلیدهای alt+shift+z
- کوچکنمایی افقی کلیدهای ctrl+shift+z
- بازگشت به حالت نخست با کلیدهای ctrl+shift+z
۲) تنظیم صدا و Amplification Level که با کلیدهای زیر امکانپذیر است:
- کاهش صدا با کلید v
- افزایش صدا با کلیدهای shift+v
- کاهش amplification level با کلیدهای ctrl+v
- افزایش amplification level با کلیدهای ctrl+shift+v
- قطع و وصل صدا با کلیدهای ctrl+m
۳) تنظیم اندازه پنجره، حالت Full screen و aspect Ratio با کلیدهای زیر امکانپذیر است:
- ورود/خروج به/از حالت تمام صفحه با کلید F
- تنظیم Aspect Ratio با کلید a
- تنظیم اندازه پنجره نمایش با کلیدهای Alt+1/2/3
- مخفی کردن/نمایش پنجره نمایش با کلید h
۴) کلیدهای پخش کننده
- کلیدهای Ctrl+O برای باز کردن فایلهای چند رسانهای
- کلید Enter برای شروع پخش
- کلید S برای توقف پخش
- کلید Space برای Pause/Play
- کلید l برای حالت loop
- کلیدهای Left/Right برای جلو/عقب به میزان ۶۰ ثانیه
- کلیدهای Alt+Left/Right برای جلو/عقب به میزان ۳۰ ثانیه
- کلیدهای Ctrl+Left/Right برای جلو/عقب به میزان ۱۵ ثانیه
- کلید UP برای ۲ مرحله Fast Motion
- کلید Down برای دو مرحله Slow Motion
- کلیدهای Alt+Down برای تنظیم سرعت به حالت نخست
- کلید e برای Medium Eject
- کلید t برای تهیه Snapshot (تصویر) از فیلم
- کلیدهای Ctrl+i برای نمایش اطلاعات فایل/دیسک
سایر قابلیتهایی که میتوان به آن اشاره کرد عبارتند از:
- قابلیت تهیه لیستهای پخش (Play List) با امکان تغییر/ویرایش/بازخوانی و تولید Playlist از روی محتویات موجود در CD/DVD و DVB.
- قابلیت تغییر Skin برنامه
- قابلیت تنظیم وضعیت روشنایی/رنگ صفحه نمایش (تصویر شماره ۳)
- سیستم نمایش اطلاعات بصورت OSD بطوری که تمامی اعمالی که انجام میدهید، از قبیل جلو/عقب کردن فیلم، تغییر صدا، زمان فیلم، حرکت آهسته، حرکت سریع، حالت Aspect Ratio و... تماما بصورت نوشتههایی روی صفحه نمایش حک میشود.
- قابلیت استفاده از کنترل از راه دور در دستگاههای دارای درگاه مادون قرمز
- منوی کلیک راست با امکان دسترسی آسان به دستورات و تنظیمات برنامه (تصویر شماره ۴)
- ثبت رخدادها در فایلهای ثبت رخداد (log files) بطوری که میتوان به سادگی خطاهای رخ داده را پیگیری نمود.
- نمایش گرافهای مختلف هنگام پخش فایلهای صوتی
- قابلیت Video Post processing که امکان پردازش اضافی رو تصاویر و اعمال فیلترهای مختلف را روی خروجی تصویر فراهم میسازد.
- سیستم Skin Downloader با قابلیت دریافت ظاهرهای گرافیکی متنوع برای پخش کننده شما
- Keymap Editor با قابلیت تغییر و تعریف کلیدهای میانبر جدید و موجود روی پخش کننده
- پخش و MPEG2 Decoder برای سیگنالهای ماهوارهای دیجیتال (DVB)
- پخش سیگنالهای تلویزیون آنالوگ
- حالت هوشمند پخش کننده برای کاربران تازهکار (خودکار)
- قابلیت نمایش زیرنویس با استفاده از فایلهای جداگانه و توانایی در تنظیم اندازه و Character Encoding آن
- پشتیبانی از انواع حالتهای صوتی سه بعدی و Surround چهار و پنج و قابلیت استفاده از انواع راه اندازهای صوتی نصب شده روی سیستمعامل
- قابلیت Deinterlacing نرمافزاری ویدئو بوسیله فیلترهای مختلف
- قابلیت استفاده از تمامی راهاندازهای ویدئویی نصب شده روی سیستمعامل
- قابلیت Video Streaming
- و صدها قابلیت دیگر که از آنها لذت خواهید برد.
نتیجه گیری
در محیط سیستمعامل گنو/لینوکس یکی از بهترین ابزارهایی که میتواند مورد استفاده کاربران علاقهمند به امور چند رسانهای قرار گیرد پخشکننده Xine است که نیاز تمامی کاربران از کاربران کم تجربه تا حرفهای را بطور کامل پوشش خواهد داد. در صورتی که تاکنون از Xine استفاده نکردهاید، توصیه میکنیم حتما نگاهی به آن بیاندازید و مطمئن هستیم که از قابلیتهای فراوان آن شگفت زده خواهید شد.
